HaberlerSağlıkHer yıl 17 milyon insanı etkileyen "felç"in 7 önemli sebebi

Her yıl 17 milyon insanı etkileyen "felç"in 7 önemli sebebi

​Uzmanlar, tüm dünyada ölüm ve sakatlığın önde gelen nedenleri arasında yer alan ve her yıl 17 milyon insanın hayatını etkileyen inmeye (felç) neden olan sebeplerin önlenebileceğini ifade ediyorlar.

Her yıl 17 milyon insanı etkileyen "felç"in 7 önemli sebebi

İnme nedenlerinin önlenebilir olduğunu belirten uzmanlar, hareketsiz yaşam, fazla kilo, sigara kullanımı, alkol tüketimi, diyabet, kolesterolü artıran alışkanlıklardan uzak durulması çağrısında bulundu.

Her yıl 6 milyon insanın hayatını kaybetmesine ve 5 milyon insanın vücudunda kalıcı hasar bırakan inme, iskemik inme ve hemorajik inme olarak iki farklı guruba ayrıldığı belirten Nöroloji Uzmanı Dr. Esra Mıhçıoğlu, Türkiye'de yılda 200 bin insanın inme geçirdiğini dile getirdi.

Mıhçıoğlu, "İnme beynin bir kısmına oksijen bakımından zengin kan akışının engellenmesi ile oluşan hasarlanmadır. Oksijenlenemeyen beyin hücreleri birkaç dakika sonra ölmeye başlıyor. Ortaya çıkış nedenleri ise iki ana grupta toplanıyor. Birincisi tıkanma, beyne giden damarların veya beyinin içindeki damarların çeşitli şekillerde tıkanması veya daralması (iskemik inme). İkinci mekanizma ise beyin dokusu içinde meydana gelen kanama (hemorajik inme). Tüm inmelerin yaklaşık yüzde 87‘si iskemik inmelerdir ve ana nedeni ateroskleroz adı verilen damar duvarlarını kaplayan yağ birikintileridir." dedi.

Kişi ne kadar kısa sürede tedavi edilirse o kadar az hasar meydana gelecektir"

İnmenin acil bir tıbbi durum olduğunu ve tedavide hiç zaman kaybedilmemesi gerektiğini vurgulayan Dr. Esra Mıhçıoğlu, en kısa sürede tedavi edilmesi gerektiğini belirtti.

Mıhçıoğlu, "Kişi ne kadar kısa sürede tedavi edilirse o kadar az hasar meydana gelecektir. İskemik inmeler için kullanılan trombolitik ajan, pıhtıyı çözüp kan akışını iyileştirerek çalışır. Üç saat içinde (ve bazı uygun hastalarda dört buçuk saate kadar) uygulanırsa felçten kurtulma şansını artırabilir. Uygun hastalarda beyindeki tıkalı kan damarı bölgesine kateter ile pıhtıyı giderici tedaviler uygulanıyor. Ayrıca 'geçici iskemik atak' olarak tanımlanan ve beynin kan ile beslenmesinin geçici olarak kesintiye uğradığı durumlarda da 'mini inme' yaşanıyor. Bu durumun şiddetli bir inmenin belirtisi olabilir." diye konuştu.

İnme belirtilerinin aniden ortaya çıktığını belirten ve risk faktörünün doğru değerlendirilmesin önemli olduğuna dikkat çeken Mıhçıoğlu, 55 yaşından sonraki her 10 yılda riskin 2 katına çıktığını ifade etti.

"İlaçların içindeki östrojen miktarı arttıkça ve kullanım süresi 5 yılı geçtikçe risk artıyor"

Mıhçıoğlu, "İnme belirtileri genellikle aniden geliyor. Kol, bacak veya yüzün bir kısmında uyuşukluk, güçsüzlük, yutma güçlüğü, baş dönmesi, konuşma ve başkalarını anlamada zorlanma, görme bozukluğu ve şiddetli baş ağrılarıyla kendini gösteriyor. Beynin sağ tarafının vücudun sol kısmını aynı şekilde sol yarıküresi de vücudun sağ tarafını kontrol ediyor. Bu nedenle sağ beyinde meydana gelecek hasar, vücudun sol tarafında etkisini gösterir. Yaş ilerledikçe inme riski de artar. 55 yaşından sonraki her on yılda bu risk 2 katına çıkıyor. Kardiyovasküler hastalıklar da ileri yaştaki erkeklerde bu riski ve ölümü artırıyor. İnmenin önlenmesinde en önemli unsur risk faktörlerinin doğru değerlendirilmesidir. Bazı risk faktörleri değiştirebilir veya tedavi edilebilir. Değiştiremediğiniz etmenleri de düzenli kontrollerle izleyebilir, inme riskini azaltabilirsiniz. Kalp kapak hastalıkları oral kontraseptif (doğum kontrol ilaçları) ilaçlar içinde içindeki östrojen miktarı arttıkça ve kullanım süresi 5 yılı geçtikçe risk artıyor diyebiliriz." şeklinde konuştu.

"Gebelikte risk artıyor"

Gebelikte inme riskine dair önemli açıklamalarda bulunan Mıhçıoğlu, "Her 100 bin gebelikte 8,1 oranında görülüyor. Gebelikte inme riskini artıran etmenler ise obezite, hipertansiyon, diyabet, kalp kapak hastalığı, pıhtılaşma bozukluğu (orak hücreli anemi, lupus gibi), migren, sigara ve uyuşturucu kullanımı. Sadece hipertansiyon göz önüne alındığında hipertansiyonu olmayan gebelere göre inme riski 6-9 kat artıyor." dedi.

"İnmeye yol açan nedenlerin başında yüksek kan basıncı yani hipertansiyon geliyor"

İnmeye yol açan nedenlerin başında kan basıncı olduğunu aktaran Mıhçıoğlu, "Yıllardır sigara kullananlar sigarayı bırakarak riski azaltabilirler. İnmeye yol açan nedenlerin başında yüksek kan basıncı yani hipertansiyon geliyor. Yüksek tansiyon aynı zamanda kalp hastalığı riskini de artırıyor. Kan basıncı ne kadar yüksekse, inme riski de o kadar yüksek demektir. Kan basıncınızı bilin ve uygun sıklıkta kontrol ettirin. Normal kan basıncı 120/80’in altındadır. Tansiyonunuz düzenli olarak 140/90 ve üzerindeyse yüksek tansiyonunuz olduğunu düşünmelisiniz. Doktorunuz, kan basıncınızı düşürmek için diyet veya yaşam tarzı değişiklikleri veya belirli ilaçlar önerebilir. Tütün kan damarlarınıza zarar veriyor. Bu da damar tıkanıklıklarına yani inmeye yol açıyor. Yıllardır sigara içmiş olsanız bile, şimdi bırakarak riskinizi yine de azaltabilirsiniz." diye konuştu.

"İnme riskine karşı egzersiz yapmak önemli"

Diyabet hastası olmak da inme riskini artıran faktörler arasında. Bu nedenle kan şekerinin kontrol altında tutulması gerekir. Kandaki büyük miktarlarda kolesterol, birikerek kanın pıhtılaşmasına neden olarak inmeye yol açabilir. Ayrıca, iyi kolesterol olarak bilinen HDL’nin düşük düzeyde olması erkeklerde inme için bir risk faktörü. Hareketsiz bir yaşam tarzı HDL kolesterolü düşürür. Bu nedenle fiziksel aktivite önemlidir. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta aerobik egzersiz hem kolesterolü hem de yüksek tansiyonu düşürmek için yeterli olur. 20 yaşın üzerinde iseniz kolesterolünüzü test ettirin ve kolesterol seviyenizi gerektiği gibi ayarlamak için doktorunuza danışın." ifadelerini kullandı. 

Hareketsiz yaşam tarzı ve fazla kilolu olmanın kalp damar hastalığı riskini artırdığını, beyne giden kanın önemli bir bölümünü taşıyan boyundaki atardamarlarda biriken yağlı tabaka ile tıkanabildiğini ve inmeye yol açtığını belirten Mıhçıoğlu, konuşmasını şu şekilde sürdürdü:

Geçici iskemik atak: İnme benzeri belirtilerle ortaya çıkan geçici iskemik atak durumunda acil tıbbi yardım istemek gerekiyor. 

Atrial fibrilasyon (AF) ve diğer kalp hastalıkları: AF durumunda kalp boşlukları organize ve ritmik bir şekilde kasılamıyor. Kan kalp boşluğunda göllenme ve pıhtılaşma yaptığı için inme riski beş kat artıyor. Düzensiz kalp atışınız (atriyal fibrilasyon), kalp kapakçıklarında hastalık, konjestif kalp yetmezliğiniz varsa veya yakın zamanda kalp krizi geçirdiyseniz, doktorunuz kanınızı sulandırmak veya kolesterol seviyenizi düşürmek için ilaç yazabilir.

Bazı kan hastalıkları: Yüksek alyuvar miktarı pıhtı oluşumu ihtimalini artırarak inme riskini yükseltir. Orak hücreli kansızlık hastalığı hasta hücrelerin atar damar duvarlarına yapışarak tıkanıklığa neden olması nedeniyle inme riskini artırabilir.

Aşırı alkol alımı: Aşırı alkol tüketimi inmeye neden olabilir.

Uyuşturucu madde kullanımı: Damar içi madde kullanımı yüksek inme riski içerir. Uyuşturucu madde kullanımı çoğunlukla kanamalı inmelere neden olur.

Doğum kontrol hapları: Zamanla çok daha güvenli hale gelseler de doğum kontrol hapı kullanan kadınların başka inme riskleri de varsa fazladan önlem alması gerekiyor. Bu nedenle kadınların doğum kontrol hapı kullanmadan önce yüksek tansiyon taraması yaptırması ve bu hapları kullandıkları dönemde sigara içmemesi gerekiyor. Doğum kontrol ilaç kullananlarda inme riski ileri yaş, hipertansiyon, sigara kullanımı ve auralı migren öyküsü durumunda artıyor. 

Uyku alışkanlıkları: Son araştırmalar, iyi dinlenmiş insanların daha düşük kalp hastalığı ve inme risklerine sahip olma eğilimini ortaya koyuyor. Sağlıklı uyku düzenini destekleyen alışkanlıklar edinmeniz sizi koruyabilir.

İLGİLİ HABERLER

Diyetisyen uzmanından Ramazan'da doğru ve sağlıklı beslenme tavsiyesiDiyetisyen uzmanından Ramazan'da doğru ve sağlıklı beslenme tavsiyesiKısıtlamaları ihlal eden 24 bin kişiye işlem yapıldıKısıtlamaları ihlal eden 24 bin kişiye işlem yapıldıKalp krizi kadın ve erkekte farklı sinyal veriyor Kalp krizi kadın ve erkekte farklı sinyal veriyorMuharrem İnce'nin Coronavirus testi pozitif çıktıMuharrem İnce'nin Coronavirus testi pozitif çıktıRamazan'da hafta sonu sokak kısıtlaması 81 ilde uygulanacakRamazan'da hafta sonu sokak kısıtlaması 81 ilde uygulanacak
SIRADAKİ HABER